Γιαννακοχωρίτης

Εφιαλτικά σενάρια για το πετρέλαιο
Το κύμα αστάθειας που πλήττει τη Μέση Ανατολή είναι φυσικό να προκαλεί εφιαλτικά σενάρια για πιθανό μεγάλο πρόβλημα στην παροχή πετρελαίου.
Το αραβικό πετρελαϊκό εμπάργκο του 1973-74, που προκάλεσε μία από τις χειρότερες μεταπολεμικές υφέσεις, χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς. Είναι όμως το ίδιο επεισόδιο που προσφέρει και κάποια ανακούφιση. Όποιος κι αν είναι ο ηγέτης μιας πετρελαιοπαραγωγικής χώρας, όσο επιθετικός κι αν είναι με τη Δύση, θα έχει πάντα κίνητρο να πουλήσει όσο περισσότερο πετρέλαιο μπορεί. Άρα, ακόμα και το χειρότερο σενάριο (ανατροπή του οίκου των Σαούντ) δεν θα σημαίνει μόνιμη έλλειψη.

Θεωρητικά, η παραγωγή μπορεί να αυξηθεί τόσο εύκολα όσο μπορεί να μειωθεί. Έτσι, αν και τα 8,3 εκατ. βαρέλια, που εξάγει καθημερινά η Σαουδική Αραβία, εξαφανίζονταν για δύο εβδομάδες, οι τιμές του πετρελαίου θα εκτινάσσονταν στα ύψη. Όμως, η αποκατάσταση της παραγωγής θα προκαλούσε ταχύτατα μείωσή τους.

Τυχόν αναταραχή για μεγάλο χρονικό διάστημα θα οδηγούσε σε ύφεση και στην αναζήτηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, οπότε θα ήταν πιθανό οι τιμές να πέσουν κάτω και από τα προ της κρίσης επίπεδα.

Στην πράξη, όμως, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Μετά την ιρανική επανάσταση και τις επακόλουθες κυρώσεις και τον πόλεμο με το Ιράκ, η παραγωγή των 6 εκατ. βαρελιών ημερησίως μειώθηκε κατά δύο τρίτα και ακόμα και σήμερα κινείται στα 4 εκατ. βαρέλια περίπου.
Οι απεργίες του 2002 στη Βενεζουέλα σταμάτησαν σχεδόν εντελώς την παραγωγή για δύο μήνες. Η σημερινή παραγωγή των 2,6 εκατ. βαρελιών ημερησίως αντιστοιχεί στα τρία τέταρτα του προηγούμενου ζενίθ, μολονότι έχουν ανακαλυφθεί και νέες πετρελαιοπηγές.

Οι πετρελαιοπηγές δεν μπορεί να ανάβουν και να σβήνουν σαν το ηλεκτρικό φως, χωρίς επιπτώσεις, που μπορεί μάλιστα να αποδειχτούν μόνιμες. Επιπλέον, η απώλεια της εξειδικευμένης τεχνογνωσίας των ξένων συχνά οδηγεί σε λιγότερη παραγωγή. Και η παραγωγή μπορεί να μειωθεί για αιτίες λιγότερο σοβαρές από ένα πραξικόπημα.

Επίθεση σε κάποια καίρια σαουδαραβική εγκατάσταση, όπως το κολοσσιαίο σύμπλεγμα Abqaiq ή το Ras Tanura, ή ένα μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να αφαιρέσουν το διπλάσιο πετρέλαιο απ' όσο στερούν σήμερα οι εμφύλιες διαμάχες στη Λιβύη.

Τα εφιαλτικά σενάρια για τον "μαύρο χρυσό" είναι πράγματι εφιαλτικά.